Bugun...
Lozan’da Amerika’ya Verilen Ayrıcalıklar


Yılmaz KOÇ
kocyilmazkoc@gmail.com
 
 
facebook-paylas
Tarih: 08-10-2018 11:28
     

            Lozan Barış anlaşması Türkiye için bir başarı olarak görülmüştür. Çünkü Anlaşmanın yapılışı yanında, İtilaf Devletlerinin, Türkiye’ye çıkardığı zorluklar da göz önüne alınacak olduğunda elde edilenlerin, ödün olarak verilenlerden çok olduğunu söylemek de mümkün olacaktır. İsmet İnönü  ve Rıoza Nur’un heyet başkanlığını yaptığı Lozan’da İngiltere, Fransa, İtalya görüşmeleri yönetmek için başkan verirken, taraf olarak yer alan Türkiye’ye bu hakkın tanınmadığı görülmektedir.

Bu anlaşmada elbette ki sınırlarını genişletmek isteyen küçük ülkeler de girişimlerini yaparken, Yahudilerin de devlet kurmak istemeleriyle birlikte bu anlaşmalarda taraf oldukları bir gerçektir.

Birinci Dünya Savaşı’ndan karlı çıkma yarışına girmiş küçük milletlerden ikisi, Ermeniler ve Yahudilerdi. Bu dönemde bu iki millet her olanağı zorluyor, her fırsattan çıkar sağlamaya çalışıyordu.

Ermeniler ve Siyonistler, Onlar Konseyinin önüne 26 Şubat 1919 tarihinde çıktılar.

Ermeniler, bağımsız bir Ermenistan’ın tanınmasını, bu bağımsız Ermenistan’a Rusya Ermenistan’ı ile birlikte, Türkiye’nin altı ili ve Kilikya’yı (Maraş, Antep, Urfa) içine alan bölgenin kendilerine verilmesini istediler.

Ermenistan mandasını üzerine almak için Amerika’da içten ve duygusal bir eğilim vardı. Fakat Wilson, Senato bir karar almadıkça, Ermenistan mandasından yana tavır sergilemeyecekti.

Siyonistler ise, Yahudi ulusuna Filistin’de yurtlarını yeniden kurma hakkı tanınmasını istiyorlardı[1].

Lozan’dan sonra amerika ile yapılan anlaşmada, Amerika’ya verilen öncelikler vardı.

Sivas Kongresi’nde Amerikan mandası uzun tartışmalara sebep oldu. Hatta Kongrenin sonunda Amerika’dan bir heyetin gelerek incelemelerde bulunması kararlaştırıldı. Ancak o buhranlı günlerde, Amerikan mandası için bir sonuca varılamadı.

Kurtuluş savaşından sonra İtilaf Devletleri, Türkiye’yi barış şartlarını konuşmak için Lozan Barış Antlaşması’na davet etti.

Lozan Barış Antlaşması imzalandıktan sonra, Amerika ile de masaya oturuldu. Amerika ile yapılan anlaşmanın görüşmelerine 1 Haziran 1923 tarihinde başlandı. 6 Ağustos 1923 tarihinde iki ülke arasında anlaşma imzalandı. Bu anlaşmaya göre İtilaf Devletleri’nin, Türkiye’de sağladığı üstünlüklerden, Amerika da aynen yararlanacak ve Amerika en çok izinli ulus işlemi görecekti[2].

Amerika’ya, Lozan anlaşmalarından sonra ülkelerle yapılan anlaşmalarda Amerika’ya verilen ödünler, diğer ülkelere verilen ödünlerden daha fazladır.


 

[1] Laurence Evans, Türkiye’nin Paylaşılması (1914-1924), Türkçesi: Tevfik Alanay, Milliyet Yayınları, 1972, s.129,130.

[2] Laurence Evans, Türkiye’nin Paylaşılması (1914-1924), Türkçesi: Tevfik Alanay, Milliyet Yayınları, 1972, s.414.



Bu sitede yer alan bilgiler İkinci Bölge Haber adresi kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Tüm hakları Telif Hakları Yasası'nca korunmaktadır. Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
İnternet Gazetemizde yayınlanan Haber, Makale, Video, Galerilerdeki kategori Resimlerinin Yayınlanmış olması desteklediğimiz anlamını taşımaz.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
loading...
GÜNDEM'DEN BAŞLIKLAR
YUKARI